Limburgse jongeren tonen wat wél werkt in een succesvol begeleidingstraject, richting onderwijs of werk

Hasselt - Wat helpt jongeren om opnieuw aansluiting te vinden in onderwijs, opleiding of werk? Die vraag stond centraal in het onderzoeksproject van UCLL naar *NEET-jongeren. Een jaar lang gingen onderzoekers samen met Limburgse jongeren, begeleiders en organisaties op zoek naar de factoren die een begeleidingstraject wél succesvol maken. De resultaten werden voorgesteld tijdens een netwerkevent in de Social Tech Hub op de UCLL-campus in Hasselt.

05/10/2026

Het onderzoek, uitgevoerd binnen de onderzoekslijn Inclusive Society van UCLL en ondersteund door Limburg Sterk Merk (LSM), brengt de ervaringen samen van 20 jongeren en 52 begeleiders uit 26 Limburgse organisaties. Hun inzichten leveren concrete aanbevelingen op voor iedereen die werkt met jongeren die moeilijk aansluiting vinden richting onderwijs of werk.

7 procent van de Vlaamse jongeren in een *NEET-situatie

Vandaag bevindt ongeveer 7 procent van de Vlaamse jongeren tussen 18 en 25 jaar zich in een NEET-situatie (*not in education, employment or training). Vooral jongeren met een lagere scholingsgraad of een migratieachtergrond lopen een verhoogd risico. Ook Limburg kampt met een ongekwalificeerde uitstroom uit het secundair onderwijs, waardoor jongeren kwetsbaar kunnen worden voor maatschappelijke uitsluiting.

Jongeren als experts van hun eigen traject

Een belangrijke rode draad doorheen het onderzoek is dat jongeren zélf het best kunnen aangeven wat voor hen werkt. Daarom koos het onderzoeksteam bewust voor methodieken die dicht aansluiten bij hun leefwereld, waaronder wandelinterviews, podcasts en creatieve groepsgesprekken.

Die gesprekken maakten duidelijk dat succesvolle begeleiding niet alleen draait om het aanbod van ondersteuning, maar vooral om de manier waarop jongeren zich gehoord, gezien en versterkt voelen.

“Een traject werkt niet alleen door het aanbod, maar vooral wanneer een jongere vertrouwen, veiligheid en geloof van een begeleider ervaart. Het begint dus niet bij die vacature, opleiding of verplicht traject… maar bij het vertrouwen, het gevoel van veiligheid en een begeleider die naast die jongere blijft staan”, aldus An Vandercappellen, één van de UCLL-onderzoekers.

Éen van de jongeren die deelnam aan het onderzoek verwoordde het als volgt: “Iemand die luisterde, mij begreep en het gevoel gaf dat ik er niet alleen voor stond, was het allerbelangrijkste voor mij. Ik wou niet voor de zoveelste keer beoordeeld worden.”

Vijf factoren maken het verschil

Uit het onderzoek kwamen vijf succesfactoren naar voren die jongeren helpen om stappen te zetten richting onderwijs, opleiding of werk:

eigenaarschap en autonomie van de jongere;
een sterke en kwaliteitsvolle begeleidingsrelatie in een veilige omgeving;
aandacht voor praktische randvoorwaarden;
betrokkenheid van het netwerk rond de jongere;
een positief toekomstperspectief, waarin dromen en ambities ruimte krijgen.

Samen kennis ontwikkelen voor de praktijk

Het onderzoek kwam tot stand in nauwe samenwerking met Limburgse organisaties uit welzijn, jeugdwerk, onderwijs en arbeidsmarkt. Ook 16 studenten uit de graduaatsopleidingen Maatschappelijk Werk en Sociaal-Cultureel Werk van UCLL in Hasselt namen actief deel als student-onderzoeker.

Dankzij deze student-onderzoekers en de laagdrempelige methodieken, zoals wandelinterviews en podcasts, konden de onderzoekers dichter aansluiten bij de leefwereld van jongeren.

"Wie jongeren wil ondersteunen, moet eerst luisteren naar hun verhaal en hun leefwereld begrijpen. Door met hen mee te wandelen tijdens een wandelinterview of met hen in gesprek te gaan tijdens een podcast, kregen de jongeren letterlijk een stem", besluit de andere UCLL-onderzoeker Wim Wiertz.

Concrete handvatten voor professionals

Met de resultaten wil UCLL begeleiders en organisaties ondersteunen in hun dagelijkse werking. De aanbevelingen bieden concrete handvatten om jongeren beter aan boord te houden van begeleidingstrajecten en hen duurzaam te versterken in hun weg naar onderwijs, opleiding of werk.

Zo draagt dit onderzoek en traject bij aan een samenleving waarin elke jongere kansen krijgt om talenten te ontwikkelen en toekomstperspectief op te bouwen.

*NEET staat voor: Not in Education, Employment, Training